علوم پنجم دبستان درس ششم:
در بیش تر مناطق،سطح زمین با خاک پوشیده شده است.
خاک ترکیبی از مواد آلی و تکّه سنگ های تخریب شده است.
مواد آلی خاک شامل بقایای گیاهان،جانوران و سایر موجودات زنده و مرده است.
خاک در اثر خر شدن سنگ ها در طول سالیان دراز درست می شود.
راه های تشکیل خاک:
1-انبساط و انقباض سنگ ها در طول شبانه روز
2-رشد ریشه ی گیاهان
3-فعالیت جانداران خاکی که در خاک زندگی می کنند.
4-بارش باران های اسیدی
5-یخ بستن آب در شکاف سنگ ها
اگر خاک وجود نداشت زندگی انسان ها و بسیاری از موجودات غیر ممکن مشد چون خاک برای رشد غلاّت،میوه و بقیّه ی گیاهان لازم و ضروری است.
وقتی گیا هان خشک شده و جانوران میمیرند،اجزای بدن آن ها به کمک جانداران ذره بینی موجود در خاک تجزیه می شود و شکل اولیه ی خود را از دست می دهندّکه در طی این فرایندگیاخاک(هوموس یا خاکبرگ)تشکیل می شود که رنگ تیره ای را دارد.
خاک رو به علت داشتن گیاخاک بیش تر مهم تر از خاک زیر است.
گیاخاک منبع اصلی نیتروژن لازم برای رشد گیاه است.
مقدار گیاخاک در خاک های مزارع بیش تر ولی در کنار جادّه بسیار کم است.
خاک کشاورزی از ذرات ماسه،رس،گیاخاک(کود گیاهی)وکود حیوانی تشکیل شده است.
خاک حاصل خیز:
خاکی را که سبب رشد بیش تر گیاه می شود،خاک حاصل خیز می گوییم.
حاصل خیزی خاک یعنی میزان توانایی آن در پرورش گیاه.
فرسایش خاک:
ضعیف شدن خاک و یا از بین رفتن خاک را در عوامل مختلف فرسایش خاک می گوییم.
عوامل موثر در فرسایش خاک:
عوامل طبیعی مانندبادوطوفان،آب های جاریوباران،زلزله و...
شخم نامناسب:در زمین های شیب دار اگر جهت شخم زدن با جهت شیب زمین یکسان باشد،در مواقع بارندگی و آبیاری هر کدام از شیارهای شخم زده مثل یک رود عمل می کند که سبب از بین رفتن خاک میشود.
از بین بردن پوشش گیاهی:ریشه ی گیاهان باعث می شود که ذرات خاک به هم بچسبند،برگ های گیاهان هم در هنگام بارندگی جلوی ضربات باران را گرفته با این ترتیب از فرسایش خاک در مواقعوزیدن باد وبارندگی جلوگیری می کند.
آبیاری نامناسب:در مناطقی کهآب،راهی برای خروج ندارد ویا مناطقی که تبخیر زیاد است.
با تبخیر آب،نمکو مواد محلول آب،در سطح خاک باقی می ماند که در اصطلاح به آن شوره گفته می شودو زمینی که شوره بزند دیگر قابل کشاورزی نیست.
|
منوی اصلی
نویسنده: 